Opracowana koncepcja obejmuje podstawowe wytyczne dla wykonania ogrodu deszczowego w gruncie oraz ogrodu deszczowego w pojemniku oraz broszury informacyjnej nt. zakładanie, pielęgnacji i utrzymania ww. rozwiązań.
Współczesne miasta coraz częściej zmagają się z wyzwaniami związanymi z gospodarowaniem wodą opadową. Jest to efekt zarówno postępujących zmian klimatycznych, jak i intensywnej urbanizacji. Rozrastająca się zabudowa, rozbudowa dróg, parkingów oraz innych powierzchni nieprzepuszczalnych wypiera tereny zieleni, które w sposób naturalny umożliwiają wsiąkanie wody deszczowej w glebę oraz jej częściowe parowanie.
Do najpoważniejszych skutków zmian klimatu wpływających na gospodarkę wodną w miastach należą:
- zjawisko miejskiej wyspy ciepła,
- intensywne i gwałtowne opady,
- susza miejska.
Urbanizacja a bilans wodny
Aby zrozumieć wpływ urbanizacji na bilans wody, warto porównać tereny miejskie z naturalnymi. W środowisku nieprzekształconym przez człowieka deszcz wnika w glebę, a część wody odparowuje do atmosfery. Tylko niewielki procent (5–10%) spływa po powierzchni. Większy spływ pojawia się dopiero przy długotrwałych opadach, gdy gleba staje się nasycona.
W miastach sytuacja wygląda inaczej. Dachy, drogi, parkingi i chodniki tworzą nieprzepuszczalne powierzchnie, które ograniczają retencję i infiltrację wody. Już przy 10% takich obszarów obserwuje się wyraźny wzrost spływu powierzchniowego. Oznacza to mniejsze zasilanie wód podziemnych, a w konsekwencji pogorszenie kondycji zieleni, problemy z gruntem oraz zaburzenia poziomu wód gruntowych.
Czym jest ogród deszczowy?
OGRÓD DESZCZOWY to element błękitno-zielonej infrastruktury, stanowiący specjalnie zaprojektowaną przestrzeń służącą lokalnemu zagospodarowaniu wód opadowych. Jego głównym celem jest wspomaganie miast w adaptacji do ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak intensywne opady czy susze.
Ogród deszczowy przechwytuje i czasowo zatrzymuje wodę spływającą z powierzchni nieprzepuszczalnych (np. dachów, chodników, parkingów). Umożliwia jej infiltrację oraz wstępne oczyszczanie z zanieczyszczeń. Może również przejmować wodę deszczową z terenów naturalnych, które ze względu na duże nachylenie – a tym samym szybki spływ powierzchniowy podczas intensywnych opadów – nie są w stanie skutecznie jej zagospodarować.
Z technicznego punktu widzenia ogród deszczowy to zagłębienie terenowe wypełnione odpowiednio dobranymi warstwami filtracyjnymi i obsadzone roślinnością odporną zarówno na czasowe zalewanie, jak i okresy suszy.
Broszura jako praktyczne narzędzie dla samorządów i mieszkańców
Opracowana broszura poświęcona małopolskim ogrodom deszczowym pełni funkcję edukacyjną i informacyjną. Wyjaśnia zasady ich projektowania i zakładania, wskazuje korzyści środowiskowe i społeczne oraz prezentuje dobre praktyki.
Publikacja stanowi praktyczne narzędzie dla samorządów, instytucji oraz mieszkańców zainteresowanych wdrażaniem rozwiązań opartych na przyrodzie. Ogrody deszczowe zwiększają lokalną odporność na skutki intensywnych opadów, poprawiają mikroklimat oraz wspierają bioróżnorodność w przestrzeni miejskiej.
Zamówienie zostało zrealizowane w ramach Budżetu Województwa Małopolskiego.
