Misji UE  „Adaptacja do zmian klimatu”

Pod koniec 2022 roku Małopolska przez podpisanie „karty” dołączyła do  Misji UE  w filarze „Adaptacja do zmian klimatu”. Inicjatywa ta wpisuje się zagadnienia zawarte w Regionalnym Planie dla Klimatu i Energii dla województwa małopolskiego. Uwzględnia takie działania jak: zwiększanie powierzchni zielonych, zagospodarowanie wody deszczowej, zwrócenie uwagi na konieczność retencji wód czy przygotowanie koncepcji zielono-błękitnej infrastruktury.

Misja UE w zakresie adaptacji do zmian klimatu pomaga europejskim regionom i władzom lokalnym w osiągnięciu odporności na zmiany klimatu. Jej celem jest udzielenie co najmniej 150 społecznościom wskazówek dotyczących zrozumienia zagrożeń związanych ze zmianami klimatu, opracowania metod przygotowań i wdrożenia innowacyjnych rozwiązań do roku 2030.

Misje UE to skoordynowany wysiłek Komisji mający na celu połączenie niezbędnych zasobów w zakresie polityk i regulacji, a także innych działań. Mają one również na celu mobilizację i aktywizację podmiotów publicznych i prywatnych, takich jak państwa członkowskie UE, władze regionalne i lokalne, instytuty badawcze, rolnicy i zarządcy gruntów, przedsiębiorcy i inwestorzy, aby wywrzeć rzeczywisty i trwały wpływ. Misje angażują obywateli w celu zwiększenia społecznego przyjmowania nowych rozwiązań i podejść.

Misje UE dają możliwość nawiązywania kontaktów i dzielenia się swoimi doświadczeniami i dobrymi praktykami z innymi regionami w Europie. W ramach Misji działa platforma współpracy, która zapewnia:

• pomoc w dostępie do wiedzy i metod dotyczących oceny ryzyka klimatycznego,
• dostęp do narzędzi, przykładów najlepszych praktyk z innych regionów oraz informacji na temat najnowszych wyników badań,
• wsparcie w powiązaniu przykładów i wyników badań z lokalnymi planami adaptacji, oraz planami działania,
• doradztwo w zakresie możliwych publicznych i prywatnych źródeł finansowania działań w zakresie adaptacji do zmian klimatu.

MIP4Adapt – I edycja

W latach 2024-2025 Województwo Małopolskie uczestniczyło w pierwszej edycji programu MIP4Adapt (Mission Implementation Platform for Adaptation), realizowanego w ramach Misji UE „Adaptacja do zmian klimatu”. Celem projektu było wsparcie regionu w opracowaniu strategicznych podstaw polityki adaptacyjnej zgodnie z europejskimi standardami planowania adaptacji do zmiany klimatu.

Prace rozpoczęto od przeglądu i analizy oceny ryzyka klimatycznego oraz podatności regionu na skutki zmiany klimatu. Na tej podstawie zidentyfikowano obszary wymagające uzupełnienia oraz sformułowano rekomendacje dotyczące dalszego rozwoju regionalnego systemu planowania adaptacji.

Kolejnym etapem było wypracowanie założeń do Regionalnej Strategii Adaptacji, obejmujących identyfikację i priorytetyzację działań adaptacyjnych, określenie sposobu ich wdrażania, monitorowania oraz możliwych źródeł finansowania. Istotnym elementem procesu było również zaangażowanie szerokiego grona interesariuszy reprezentujących administrację publiczną, środowisko naukowe, organizacje społeczne oraz sektor gospodarczy.

Efektem projektu było przygotowanie projektu Regionalnej Strategii Adaptacji dla Województwa Małopolskiego, stanowiącej kompleksowy dokument wyznaczający kierunki działań na rzecz zwiększania odporności regionu na skutki zmiany klimatu. W ramach projektu zidentyfikowano również przykładowe przedsięwzięcia adaptacyjne oraz przeanalizowano możliwości ich finansowania ze środków krajowych i europejskich.

Udział Województwa Małopolskiego w programie MIP4Adapt przyczynił się do wzmocnienia potencjału regionu w zakresie planowania i wdrażania działań adaptacyjnych oraz stworzył solidne podstawy do dalszej realizacji polityki adaptacji do zmiany klimatu.

MIP4Adapt – II edycja

W 2026 roku Województwo Małopolskie rozpoczęło udział w drugiej edycji programu MIP4Adapt, kontynuując działania na rzecz zwiększania odporności regionu na skutki zmiany klimatu.

Tegoroczne wsparcie koncentruje się na przygotowaniu projektu dotyczącego wdrożenia inteligentnego systemu zarządzania wodami opadowymi. Planowane rozwiązanie zakłada wykorzystanie nowoczesnych technologii cyfrowych i analiz hydrologicznych do efektywniejszego zarządzania retencją oraz ograniczania ryzyka podtopień i skutków intensywnych opadów. Planuje się, że projekt będzie realizowany pilotażowo w wybranych gminach województwa, z możliwością jego wdrożenia w kolejnych samorządach.

W ramach MIP4Adapt Województwo Małopolskie korzysta ze wsparcia ekspertów w zakresie dopracowania koncepcji projektu, przygotowania strategii finansowania, identyfikacji źródeł finansowania, rozwoju innowacyjnych rozwiązań technologicznych oraz współpracy z interesariuszami. Celem działań jest przygotowanie projektu do pozyskania środków zewnętrznych oraz jego skutecznej realizacji w kolejnych latach.