Regionalna Strategia Adaptacji – nasz plan działań w kierunku budowania odporności na skutki zmiany klimatu

7 stycznia 2026 r. Zarząd Województwa Małopolskiego przyjął Małopolską Regionalną Strategię Adaptacji. Celem dokumentu jest podjęcie działań w zakresie zwiększenie odporności całego województwa na postępujące skutki zmiany klimatu.

Głównym celem opracowania Regionalnej Strategii Adaptacji (RSA) jest zapewnienie zrównoważonego rozwoju regionu oraz efektywnego funkcjonowania gospodarki i społeczeństwa w warunkach zmieniającego się klimatu. Efektem czego będzie łagodzenie oraz przeciwdziałanie negatywnym skutkom postępującej zmiany klimatu, w tym suszy, powodzi i fal upałów.

Będzie to możliwe poprzez opracowanie i wdrożenie regionalnego modelu adaptacji do zmiany klimatu (wypracowanego w ramach realizacji projektu LIFE DREAM CITIES – Projektowanie i realizacja wzorcowej adaptacji wśród miast średniej wielkości – „Małopolska gotowa na adaptację”, realizowanego od 1 stycznia 2025 do 31 grudnia 2029 roku).

Główne cele przyświecające opracowaniu Regionalnej Strategii Adaptacji to:

• zapewnienie przebiegu procesu adaptacji krok po kroku, który doprowadzi do zmniejszania podatności regionu na negatywne skutki postępującej zmiany klimatu,
• identyfikacja potrzeb w zakresie działań adaptacyjnych na poziomie całego regionu (priorytetów adaptacji),
• przygotowanie i wdrożenie projektów pilotażowych i demonstracyjnych (wzorcowa rola sektora publicznego) oraz zaangażowanie mieszkańców Małopolski w podejmowanie indywidualnych działań (np. „odbetonowania” powierzchni przydomowych),
• podniesienie świadomości władz lokalnych i mieszkańców na temat potrzeby adaptacji do negatywnych skutków zmiany klimatu,
• zintegrowanie adaptacji do zmiany klimatu z szerszym zakresem polityk, planów i programów,
• mobilizacja dostępnych źródeł regionalnych i krajowych na działania wdrożeniowe.

Zakres prac nad przygotowaniem niniejszego dokumentu obejmował:

• opracowanie założeń do Regionalnej Strategii Adaptacyjnej we współpracy z ekspertami pomocy technicznej MIP4Adapt^[1] (realizowanej przez Województwo Małopolskie w ramach przynależności do Misji EU „Adaptacja do zmian klimatu”),
• powołanie Zespołu Zadaniowego ds. opracowania Regionalnej Strategii Adaptacyjnej (Uchwała Nr 1234/25 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 27 maja 2025 roku w sprawie powołania grupy roboczej do opracowania Regionalnej Strategii Adaptacji (RSA) w ramach realizacji projektu LIFE DREAM CITIES „Projektowanie i realizacja wzorcowej adaptacji wśród miast średniej wielkości – Małopolska gotowa na adaptację”),
• przegląd opracowanych regionalnych strategii adaptacyjnych w UE, istniejących wytycznych dotyczących formułowania strategii adaptacyjnych, informacji, zestawów danych, narzędzi, podejść i metodologii wykorzystywanych do opracowywania planów adaptacyjnych (dostępnych na platformie Climate ADAPT, https://climate-adapt.eea.europa.eu/), 
• opracowanie działań strategicznych i identyfikacja projektów demonstracyjnych (rozwiązań modelowych do powielenia w różnych lokalizacjach – we współpracy z grupą roboczą do opracowania RSA) oraz identyfikację dostępnych źródeł finansowych (na poziomie krajowym i regionalnym),
• zdefiniowanie wskaźników monitorowania wdrażania RSA.

Dokument został opracowany na podstawie szczegółowych analiz (w tym oceny i zarządzania ryzykiem klimatycznym), dodatkowych opinii eksperckich oraz przy udziale kluczowych interesariuszy.

Kluczowymi etapami w opracowaniu Regionalnej Strategii Adaptacji (RSA) były:

1. ocena wrażliwości regionu na skutki zmiany klimatu („Analiza Ryzyka Klimatycznego” – opracowana w 2024[2] oraz „Diagnoza stanu aktualnego – zmiany klimatu w Małopolsce” – opracowana w 2023[3]),
2. identyfikacja kierunków strategicznych (proponowane kierunki działań zostały ujęte w Analizie Ryzyka Klimatycznego – 2024²),
3. planowanie i wdrażanie konkretnych działań adaptacyjnych,
4. identyfikacja źródeł finansowania.

---

^[1] W 2022 roku Małopolska przystąpiła do inicjatywy Misji UE w zakresie adaptacji do zmiany klimatu, podpisując „Kartę misji” i stała się jednym ze 150 regionów mających dostęp do Misji. W czerwcu 2023 roku Małopolska złożyła wniosek o pomoc techniczną w ramach Pomocy Technicznej MIP4Adapt na opracowanie pierwszej fazy RSA (ocena ryzyka klimatycznego i identyfikacja projektów pilotażowych). Realizacja Projektu rozpoczęła się w kwietniu 2024. Eksperci ds. pomocy technicznej MIP4Adapt we wrześniu 2024 konsultowali Analizę Ryzyka Klimatycznego.

[2] Analiza Ryzyka Klimatycznego, 2024 (https://klimat.ekomalopolska.pl/analiza-ryzyka-klimatycznego-dla-wojewodztwa-malopolskiego/),

 [3]Diagnoza stanu aktualnego – zmiany klimatu w Małopolsce, 2023

Dokument powstał w ramach działania WP3 projektu LIFE DREAM CITIES dofinansowanego ze środków programu LIFE Unii Europejskiej oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.